Warunki przyznawania pomocy

Informacje dla osób opuszczających rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub placówkę opiekuńczo-terapeutyczną

Warunkiem przyznania pomocy jest pobyt w jednej z form pieczy zastępczej na podstawie postanowienia sądu.

Warunkiem przyznania pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i zagospodarowanie jest złożenie wniosku w Warszawskim Centrum Pomocy Rodzinie oraz posiadanie zatwierdzonego indywidualnego programu usamodzielnienia określającego m.in. zakres współdziałania osoby usamodzielnianej z opiekunem usamodzielnienia oraz sposób uzyskania przez osobę usamodzielnianą wykształcenia lub kwalifikacji zawodowych, pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz w podjęciu przez osobę usamodzielnianą zatrudnienia.

Osoba usamodzielniana co najmniej rok przed osiągnięciem pełnoletności wskazuje osobę, która podejmuje się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedstawia pisemną zgodę tej osoby.

Opiekunem usamodzielnienia może być osoba tworząca rodzinę zastępczą, prowadząca rodzinny dom dziecka, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, osoba będąca w placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej wychowawcą lub psychologiem, lub inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą i zaakceptowana przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Indywidualny program usamodzielnienia jest opracowywany przez osobę usamodzielnianą wspólnie z opiekunem usamodzielnienia co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem pełnoletności, a następnie jest zatwierdzany przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Przyznanie pomocy osobie usamodzielnianej na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i zagospodarowanie jest uzależnione od długości pobytu w pieczy zastępczej. Osoba usamodzielniana może ubiegać się o przyznanie ww. pomocy, jeśli przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej:

  1. 3 lat – w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną (przez rodzinę spokrewnioną należy rozumieć wstępnych lub rodzeństwo);
  2. roku – w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną.

Do powyższych okresów wlicza się również:

  • okresy pobytu w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz w schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, zapewniającym całodobową opiekę, i młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jeżeli orzeczenie sądu o umieszczeniu w pieczy zastępczej nie zostało uchylone;
  • okres pobytu osoby pełnoletniej w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej (na zasadach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy, tj. osoba pełnoletnia ucząca się w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, w uczelni, u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego lub legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i uczy się w szkole, w zakładzie kształcenia nauczycieli, w uczelni, na kursach, jeśli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem usamodzielnienia, u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego).

 

Informacje dla osób opuszczających dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę, młodzieżowy ośrodek wychowawczy

Warunkiem przyznania pomocy jest:

  1. wskazanie przez osobę usamodzielnianą, co najmniej na dwa miesiące przed osiągnięciem przez nią pełnoletności, danych osobowych osoby, która podejmuje się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedstawienie pisemnej zgody tej osoby;
  2. opracowanie, wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem pełnoletności, indywidualnego programu usamodzielnienia, zobowiązanie się przez osobę usamodzielnianą do jego realizacji i zatwierdzenie go przez Dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie;
  3. złożenie wniosku o przyznanie pomocy.

 

Warunkiem uzyskania pomocy jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Opiekun usamodzielnienia – osoba wspierająca osobę usamodzielnianą w dążeniu do osiągnięcia wyznaczonych celów zawartych w programie usamodzielnienia. Może nim być, po wyrażeniu zgody, pracownik socjalny Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie, wychowawca, psycholog lub pracownik socjalny domu pomocy społecznej, schroniska dla nieletnich, zakładu poprawczego, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, młodzieżowego ośrodka socjoterapii zapewniającego całodobową opiekę, młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą.

Do zadań opiekuna usamodzielnienia należy:

  • zaznajomienie się z dokumentacją i drogą życiową osoby usamodzielnianej,
  • opracowanie wspólnie z osobą usamodzielnianą indywidualnego programu usamodzielnienia oraz w przypadku zaistnienia takiej konieczności jego modyfikowanie,
  • współpraca z rodziną osoby usamodzielnianej oraz ze środowiskiem lokalnym, zwłaszcza ze szkołą oraz gminą,
  • opiniowanie wniosku o pomoc pieniężną na usamodzielnienie i pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki.

 

Pomoc przysługuje osobie usamodzielnianej opuszczającej dom pomocy społecznej, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy albo specjalny ośrodek wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji.

Pomoc przysługuje osobie usamodzielnianej opuszczającej dom pomocy społecznej, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy albo młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę w przypadku gdy skierowanie do tych instytucji na pobyt całodobowy nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.

Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie przysługuje osobie, która przebywała w domu pomocy społecznej, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo młodzieżowym ośrodku wychowawczym co najmniej rok. Do okresów pobytu, w celu przyznania pomocy na usamodzielnienie wlicza się wszystkie okresy, w ciągu których osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, rodzinnego i socjalizacyjnego, domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę, specjalnym ośrodku wychowawczym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym lub młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

Pomoc ta przysługuje również osobie opuszczającej dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, jeżeli bezpośrednio przed przyjęciem do takiego domu przebywała co najmniej rok w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w domu pomocy społecznej, w schronisku dla nieletnich, w zakładzie poprawczym, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, w specjalnym ośrodku wychowawczym, w młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

Pomoc, o której mowa udzielana jest w trybie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej, w toku którego niezbędne jest ustalenie
w drodze wywiadu środowiskowego sytuacji wychowanka.

 

Kiedy pomoc nie jest wypłacana?

Informacje dla osób opuszczających rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub placówkę opiekuńczo-terapeutyczną

 

Pomoc na kontynuowanie nauki nie przysługuje w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

  1. kontynuuje naukę w szkole ponadgimnazjalnej lub uczelni, która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne utrzymanie;
  2. bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie, na tym samym poziomie kształcenia, szkołę, zakład kształcenia nauczycieli lub uczelnię, kurs lub przygotowanie do wykonywania zawodu;
  3. została umieszczona w zakładzie karnym.

 

Pomoc na kontynuowanie nauki może zostać zawieszona w przypadku, gdy:

  1. w trakcie kształcenia w zakładzie kształcenia nauczycieli lub w uczelni osoba usamodzielniana przebywa na urlopie od zajęć;
  2. osoba usamodzielniana nie realizuje indywidualnego programu usamodzielnienia.

 

Przyznania pomocy na kontynuowanie nauki, na usamodzielnienie lub na zagospodarowanie można odmówić w przypadku, gdy:

  1. istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc zostanie wykorzystana niezgodnie
    z celem, na jaki została przyznana;
  2. osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła samowolnie pieczę zastępczą;
  3. osoba usamodzielniana porzuci naukę umożliwiającą jej przygotowanie zawodowe i nie podejmie zatrudnienia;
  4. stosunek pracy z osobą usamodzielnianą został rozwiązany bez wypowiedzenia z winy pracownika;
  5. osoba usamodzielniana bez uzasadnionej przyczyny uchyla się od podjęcia proponowanego jej zatrudnienia;
  6. osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

 

Informacje dla osób opuszczających dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę, młodzieżowy ośrodek wychowawczy

 

 

Pomoc na kontynuowanie nauki nie przysługuje w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

  1. kontynuuje naukę w szkole ponadgimnazjalnej lub szkole wyższej, która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne utrzymanie;
  2. bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie, na tym samym poziomie kształcenia, szkołę lub szkołę wyższą.
  3. została umieszczona w zakładzie karnym.

 

Pomoc na kontynuowanie nauki i pomoc na usamodzielnienie można zawiesić w przypadku, gdy:

  1. wystąpiły szczególne okoliczności związane z tokiem nauki, stanem zdrowia lub zdarzeniem losowym dotyczącym osoby usamodzielnianej;
  2. nastąpiła przerwa w kontynuowaniu nauki w okresie między ukończeniem szkoły niższego stopnia a rozpoczęciem nauki w szkole wyższego stopnia;
  3. stwierdzi się marnotrawienie przyznanej pomocy;
  4. osoba usamodzielniana nie realizuje indywidualnego programu usamodzielnienia.

Pomoc zawiesza się, w przypadku gdy przeciwko osobie usamodzielnianej wszczęto postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

 

Przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki można odmówić w przypadku, gdy:

  1. istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc pieniężna zostanie wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki została przyznana;
  2. osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła samowolnie placówkę, w której przebywała;
  3. osoba usamodzielniana porzuci naukę umożliwiającą jej przygotowanie zawodowe i nie podejmie zatrudnienia;
  4. osoba usamodzielniana porzuci pracę i uchyla się od podjęcia proponowanego jej zatrudnienia;
  5. osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej.

Kto udziela pomocy?

Informacje dla osób opuszczających rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub placówkę opiekuńczo-terapeutyczną

Pomocy na kontynuowanie nauki oraz usamodzielnienie udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby usamodzielnianej przed umieszczeniem jej w pieczy zastępczej, dlatego wniosek o przyznanej tych form pomocy należy złożyć w powiecie pochodzenia.

Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu dla usamodzielnianych wychowanków, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie udziela starosta właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej, dlatego o przyznanej tych form pomocy należy ubiegać się w powiecie osiedlenia.

Osobę usamodzielnianą oprócz opiekuna usamodzielnienia wspierają również pracownicy placówki opiekuńczo-wychowawczej, z której wychowanek jest usamodzielniany, pracownik socjalny WCPR lub koordynator rodzinnej pieczy zastępczej Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie.

Pracownik socjalny WCPR służy pomocą i radą (pomoc niematerialna) oraz prowadzi dokumentację osoby usamodzielnianej i przygotowuje plan pomocy, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w celu przyznania pomocy materialnej. Pracownik socjalny prowadzi dokumentację dotyczącą przebiegu kontaktów i spotkań z wychowankiem, ustaleń z nim dotyczących przebiegu nauki, sposobu jej dokumentowania lub podejmowania kroków dotyczących podjęcia zatrudnienia, udziału w szkoleniach, projektach kierowanych do osób usamodzielnianych lub ewentualnie innych zadań ustalonych wspólnie z wychowankiem. Poza czynnościami administracyjnymi, dotyczącymi pomocy pieniężnej rozpoczyna się wspólna praca na rzecz życiowego usamodzielnienia wychowanka oraz faktycznej realizacji przez niego indywidualnego programu usamodzielnienia.

Wsparcie przez koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej pełnoletnich wychowanków rodzinnych form pieczy zastępczej w procesie usamodzielnienia rozpoczyna się jeszcze przed osiągnięciem przez nich pełnoletności. Koordynator pomaga im wskazać opiekuna procesu usamodzielnienia, a następnie we współpracy z nimi opracować indywidualny program usamodzielnienia, który jest realizowany przez wychowanków do ukończenia przez nich 25 lat.
Koordynator pozostaje w stałym kontakcie osobistym, telefonicznym, mailowym z pełnoletnim wychowankiem rodzinnej pieczy zastępczej, także tym pozostającym po osiągnięciu pełnoletności w dotychczasowej rodzinie zastępczej za jej zgodą. Wspiera go w procesie usamodzielnienia, realizacji indywidualnego programu usamodzielniania, udziela mu wsparcia w zakresie zdiagnozowanych, a także zgłoszonych przez niego potrzeb. Częstotliwość
i intensywność kontaktu koordynatora z wychowankiem jest zawsze ustalana indywidualnie według potrzeb, jednak odbywają się one nie rzadziej niż raz na sześć miesięcy. Spotkania mają miejsce przede wszystkim w miejscu zamieszkania osoby usamodzielnianej.

Informacje dla osób opuszczających dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę, młodzieżowy ośrodek wychowawczy

Pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby usamodzielnianej przed skierowaniem do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę i młodzieżowy ośrodek wychowawczy.

Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie w formie rzeczowej udziela starosta właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej.

Osobę usamodzielnianą oprócz opiekuna usamodzielnienia wspiera również pracownik socjalny Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie. Służy on pomocą i radą (pomoc niematerialna) oraz prowadzi jego dokumentację i przygotowuje plan pomocy, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w celu przyznania pomocy materialnej.
Pracownik socjalny prowadzi dokumentację dotyczącą przebiegu kontaktów i spotkań z wychowankiem, ustaleń z nim dotyczących przebiegu nauki, sposobu jej dokumentowania bądź podejmowania kroków dotyczących podjęcia zatrudnienia, udziału w szkoleniach, projektach kierowanych do osób usamodzielnianych lub ewentualnie innych zadań ustalonych wspólnie z wychowankiem. Poza czynnościami administracyjnymi, dotyczącymi pomocy pieniężnej rozpoczyna się wspólna praca na rzecz życiowego usamodzielnienia wychowanka oraz faktycznej realizacji przez niego indywidualnego programu usamodzielnienia.

Pracownik udziela również wszelkich informacji o prawach i obowiązkach osoby, która opuszcza rodzinę zastępczą lub placówkę opiekuńczo-wychowawczą i deklaruje przystąpienie do indywidualnego programu usamodzielnienia oraz innych informacji dotyczących funkcjonujących na terenie instytucjach mogących służyć wychowankowi pomocą, tj. ośrodku pomocy społecznej, klubach pracy, poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz instytucjach pozarządowych działających na rzecz młodzieży. Kontaktuje się również w sprawach dotyczących wychowanka z opiekunem usamodzielnienia, ze szkołą, do której uczęszcza wychowanek, organizacją pozarządową lub instytucją realizującą program na rzecz usamodzielnianych wychowanków.

 

Jak uzyskać pomoc, gdzie złożyć wniosek?

Pełnoletni wychowankowie opuszczający placówki opiekuńczo-wychowawcze w celu omówienia zasad współpracy z pracownikiem WCPR oraz objęcia pomocą zgłaszają się do pracownika Działu ds. Pieczy Zastępczej WCPR.

Osoby usamodzielniane pochodzące z terenu m.st. Warszawy, opuszczające rodziny zastępcze wniosek o udzielenie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie oraz osoby planujące osiedlić się na terenie m.st. Warszawy wniosek o udzielenie pomocy na zagospodarowanie składają u pracownika Działu Świadczeń WCPR.

Dokumenty niezbędne do przyznania pomocy pieniężnej:

  1. postanowienie sądu o umieszczeniu wychowanka w pieczy zastępczej,
  2. indywidualny program usamodzielnienia, opracowany przez wychowanka
    wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, co najmniej miesiąc przed uzyskaniem pełnoletności,
  3. akt urodzenia (najlepiej odpis zupełny),
  4. poświadczenie zameldowania wychowanka oraz inne dokumenty świadczące o miejscu faktycznego zamieszkania wychowanka przed umieszczeniem w pieczy zastępczej,
  5. wniosek o przyznanie pomocy,
  6. potwierdzenie faktu kontynuowania nauki, z zaznaczeniem trybu nauki
    i przewidywanego terminu jej zakończenia,
  7. oświadczenie dotyczące wskazania rachunku bankowego, na który ma być przekazywane świadczenie.